ChatGPT ve Yapay Zekâ Aramalarında Markanız Nasıl Görünür?

“Kadıköy’de çocuklarla ilgilenen bir diş kliniği önerir misin?”, “Küçük bir e-ticaret sitesi için hangi ajansla çalışmalıyım?”, “Bu markanın ürünleri kaliteli mi?” Bu tür sorular artık yalnızca arama motoruna yazılmıyor; ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Copilot gibi yapay zekâ asistanlarına da soruluyor. Asistan ise kullanıcıya bir bağlantı listesi yerine derli toplu bir yanıt veriyor ve bu yanıtta bazı markalardan bahsederken bazılarını hiç anmıyor.

Bu durum işletmeler için yeni bir soru doğuruyor: Yapay zekâ asistanları markamızı tanıyor mu, doğru anlatıyor mu ve önerilerinde bize yer veriyor mu? Bu yazıda yapay zekâ asistanlarının yanıtlarını nasıl oluşturduğunu, markanızın bugünkü durumunu nasıl test edebileceğinizi ve görünürlüğünüzü güçlendirmek için atabileceğiniz somut adımları anlatıyoruz.

Yapay zekâ asistanları yanıtlarını nereden oluşturuyor?

Yapay zekâ asistanlarının bilgisi temel olarak iki kaynaktan gelir.

Eğitim verisi: Dil modelleri, belirli bir tarihe kadar toplanmış çok büyük miktarda metinle eğitilir. Markanız hakkında bu verilerde yer alan bilgiler, modelin sizi “hatırlamasını” sağlar. Ancak bu bilgi belirli bir tarihte donmuştur; güncel olmayabilir ya da eksik kalabilir.

Canlı web araması: ChatGPT’nin arama özelliği, Perplexity, Gemini, Copilot ve Google’ın yapay zekâ özetleri gibi sistemler, soruya yanıt verirken internette arama yapıp bulduğu sayfalardan yararlanır ve çoğu zaman kaynak bağlantılarını da gösterir. Bu durumda yanıtın içeriği, o anda erişilebilen ve güvenilir bulunan sayfalara bağlıdır.

Bu kaynaklar arasında web siteniz, haber siteleri, sektör rehberleri, yorum platformları, forumlar, sosyal medya profilleri ve Google İşletme Profili gibi kayıtlar bulunur. Şunu da unutmamak gerekir: Aynı soru farklı kişilere, farklı zamanlarda ve farklı asistanlarda farklı yanıtlar doğurabilir. Asistanlar zaman zaman hatalı ya da uydurma bilgiler de üretebilir. Bu yüzden ortada sabit bir “sıralama” değil, değişken bir görünürlük vardır.

Önce mevcut durumu görün: Markanızı test edin

İyileştirmeye başlamadan önce bugün nerede olduğunuzu bilmeniz gerekir. Basit ama düzenli bir test rutini kurun:

• Soru listesi hazırlayın. Müşterilerinizin gerçekten sorabileceği soruları dört gruba ayırın:
  • Marka soruları: “X markası nedir, ne iş yapar, güvenilir mi?”
  • Kategori soruları: “Beşiktaş’ta pilates stüdyosu önerir misin?”
  • Karşılaştırma soruları: “X ile Y arasındaki fark ne?”
  • Problem soruları: “Kurumsal web sitemi yenilemek için nelere dikkat etmeliyim?”
• Farklı asistanlarda deneyin. ChatGPT, Gemini, Perplexity, Copilot ve Google’ın yapay zekâ özetlerinde aynı soruları sorun. Kişiselleştirmenin etkisini azaltmak için mümkünse oturum açmadan ya da geçmişi temiz bir oturumla deneyin.
• Sonuçları kaydedin. Tarih, asistan, soru, markanızdan bahsedilip bahsedilmediği, nasıl tarif edildiğiniz, hangi kaynakların gösterildiği ve yanlış bilgi olup olmadığı not edilmeli.
• Düzenli tekrarlayın. Ayda bir yapılan aynı test, zaman içindeki değişimi görmenizi sağlar.

Sonuçları yorumlarken tek tek yanıtlara takılmak yerine genel tabloya bakın. Markanızdan hiç bahsedilmiyorsa sorun büyük olasılıkla görünürlükle ilgilidir: Siteniz yeterince açık değildir ya da başka kaynaklarda yeterince anılmıyorsunuzdur. Bahsediliyor ama yanlış ya da eksik tarif ediliyorsanız, internette tutarsız veya eski bilgiler dolaşıyor olabilir. Rakipleriniz sürekli öneriliyor ama siz önerilmiyorsanız, gösterilen kaynaklara bakmak hangi içerik ve platformların öne çıktığını anlamanızı sağlar. Bu üç durum farklı çözümler gerektirir; teşhisi doğru koymak, emeği doğru yere harcamanın ilk adımıdır.

Sitenizi yapay zekânın anlayacağı hale getirin

Web siteniz, markanız hakkındaki en güvenilir ve sizin kontrolünüzdeki kaynaktır. Yapay zekâ sistemlerinin onu kolayca okuyup doğru yorumlayabilmesi için:

• Kim, ne, nerede sorularını net yanıtlayın. Hakkımızda ve hizmet sayfalarında ne yaptığınızı, kime hizmet verdiğinizi, nerede bulunduğunuzu ve nasıl çalıştığınızı açık cümlelerle anlatın.
• Soruları doğrudan yanıtlayın. Sayfa başlıklarını gerçek sorulara göre kurgulayın ve ilk paragrafta doğrudan yanıt verin; ayrıntıları ardından getirin. Sık sorulan sorular bölümleri bu açıdan çok değerlidir.
• Yapılandırılmış veri kullanın. Kurum ve yerel işletme bilgilerinizi yapılandırılmış veriyle işaretlemek, sosyal medya profillerinizi bu verilere bağlamak, sistemlerin sizi doğru tanımasına yardımcı olur.
• Tarayıcılara erişim izni verip vermediğinizi kontrol edin. robots.txt dosyanız, yapay zekâ şirketlerinin tarayıcılarını farkında olmadan engelliyor olabilir. Örneğin OpenAI, ChatGPT aramaları için OAI-SearchBot, model eğitimi için ise GPTBot adlı tarayıcıları kullandığını belirtiyor. Google-Extended ayarı ise içeriğinizin Gemini modellerinde kullanımını kontrol eder ve Google Arama’daki görünürlüğünüzü etkilemez. Hangi tarayıcıya izin verdiğinize bilinçli olarak karar verin.
• İçeriğin JavaScript’e bağımlı olmamasına dikkat edin. Bazı tarayıcılar sayfadaki JavaScript’i tam olarak çalıştırmayabilir. Önemli içeriklerin sunucu tarafında oluşturulması daha güvenli bir yaklaşımdır.
• Bing’i ihmal etmeyin. Bazı yapay zekâ asistanları Bing gibi arama altyapılarından yararlandığı için sitenizi Bing Webmaster Tools’a eklemek faydalı olabilir.

Bu adımların büyük kısmı iyi bir teknik SEO’nun da parçasıdır; ayrıntılı bir liste için teknik SEO kontrol listemize göz atabilirsiniz.

Sitenizin dışındaki izleriniz: Bahsedilmek ve tutarlılık

Yapay zekâ sistemleri bir marka hakkında karar verirken yalnızca o markanın kendi anlattıklarına değil, başkalarının o marka hakkında söylediklerine de bakar.

• Bilgilerinizi her yerde tutarlı tutun. İşletme adı, adres, iletişim bilgileri ve hizmet tanımınız web sitenizde, sosyal medya profillerinizde ve rehber kayıtlarında aynı olmalıdır.
• Google İşletme Profilinizi güçlendirin. Yerel sorularda bu profil önemli bir kaynaktır; ayrıntılar için Google İşletme Profili optimizasyon rehberimize bakabilirsiniz.
• Gerçek müşteri yorumlarını teşvik edin. Yorumlar, markanız hakkında bağımsız bir anlatı oluşturur. Yorumları etik yollarla artırmak için Google yorumları rehberimizden yararlanabilirsiniz.
• Kazanılmış bahsedilmelere odaklanın. Sektör rehberleri, meslek kuruluşları, yerel haber siteleri, röportajlar ve uzman görüşleri, markanızın güvenilir kaynaklarda anılmasını sağlar.
• Kısa yollardan uzak durun. Sahte yorumlar, değersiz rehber sitelerine toplu kayıt ya da ücretli bahsedilme ağları hem güveni zedeler hem de platform kurallarını ihlal edebilir.

Yerel işletmeler için ek notlar

Klinik, restoran, kuaför ya da spor salonu gibi belirli bir semtte hizmet veren işletmeler için yapay zekâ asistanlarına sorulan sorular çoğunlukla “yakınımda”, “şu semtte” ya da “şu ilçede” gibi konum ifadeleri içerir. Bu tür sorularda asistanlar harita ve işletme kayıtlarından, yorumlardan ve yerel kaynaklardan yararlanabilir. Bu nedenle:

• Google İşletme Profili ile birlikte Apple Business Connect ve Bing Places gibi diğer harita kayıtlarınızı da kontrol edin ve güncel tutun.
• Çalışma saatlerini, özel gün ve tatil saatlerini, randevu yöntemlerini ve sunduğunuz hizmetleri her kayıtta aynı şekilde belirtin.
• Web sitenizde hizmet verdiğiniz semtleri ve ulaşım bilgilerini doğal bir dille anlatın; yalnızca semt adlarını sıralayan sayfalardan kaçının.
• Müşterilerinizin yorumlarında aldıkları hizmeti kendi cümleleriyle anlatmalarını teşvik edin; ancak yorumların içeriğini yönlendirmeye ya da karşılığında ödül vermeye çalışmayın.

Yerel görünürlüğün temelleri hakkında daha fazlası için yerel SEO ve Google Maps hizmet sayfamıza göz atabilirsiniz.

Yanlış veya eksik bilgiyle karşılaşırsanız

Testlerde asistanların markanız hakkında yanlış bilgi verdiğini görebilirsiniz: kapanmış bir şube, eski bir hizmet ya da hatalı bir çalışma saati gibi. Bu durumda:

• Kaynağı bulun. Asistan kaynak gösteriyorsa yanlış bilginin hangi sayfadan geldiğini kontrol edin.
• Doğru bilgiyi açıkça yayımlayın. Kendi sitenizde ilgili bilgiyi net bir biçimde, gerekirse bir soru-cevap olarak yazın.
• Üçüncü taraf kayıtlarını düzeltin. Rehber ve harita kayıtlarındaki hatalar için düzeltme talebinde bulunun.
• Geri bildirim araçlarını kullanın. Birçok asistan, yanıtlar için geri bildirim gönderme imkânı sunar.
• Sabırlı olun. Değişikliklerin yanıtlara yansıması zaman alır ve hiçbir yöntem belirli bir sonucu garanti etmez.

Ölçüm: Neyi takip edebilirsiniz?

Yapay zekâ görünürlüğünü ölçmek, klasik arama sıralamalarını izlemek kadar net değildir; ancak eğilimleri görmek mümkündür:

• Düzenli soru testlerinde markanızın anılma sıklığı ve nasıl tarif edildiği
• Yanıtlarda sitenizin kaynak olarak gösterilip gösterilmediği
• Analiz aracınızda chatgpt.com, perplexity.ai ve gemini.google.com gibi kaynaklardan gelen yönlendirme trafiği; bazı asistanlar bağlantılara kaynak parametresi de ekler
• Search Console’da marka adıyla yapılan aramalardaki değişim
• Yeni müşterilere sorulan “Bizi nereden duydunuz?” sorusunda yapay zekâ asistanları seçeneği

Dessoci ile çalışan işletmeler, bu takibin sonuçlarını aylık raporlar halinde Dessoci uygulamasından görebilir.

Özetle

Yapay zekâ asistanları, markanız hakkındaki yanıtlarını eğitim verilerinden ve canlı web aramasından oluşturur. Görünürlüğünüzü güçlendirmek için önce bugünkü durumu test etmek, sitenizi açık ve erişilebilir kılmak, internetteki bilgilerinizi tutarlı tutmak ve güvenilir kaynaklarda gerçek bahsedilmeler kazanmak gerekir. Bu alanda kimse belirli bir sonucu garanti edemez; ama doğru temeller, markanızın doğru anlatılma ihtimalini artırmaya yardımcı olur.

Konunun kavramsal çerçevesi için GEO nedir yazımıza göz atabilirsiniz. Markanızın yapay zekâ aramalarındaki görünürlüğünü birlikte ele almak isterseniz yapay zekâ arama optimizasyonu hizmetimizi inceleyebilirsiniz.